Protez uygulamaları; eksik dişlerin yerine konulması veya ileri derecede madde kaybına uğramış dişlerin işlevinin desteklenmesi amacıyla planlanan sabit ya da hareketli restorasyonları kapsar.

Uygulanacak protezin türü; eksik dişlerin sayısı ve konumu, mevcut dişlerin durumu, diş eti ve çene kemiği yapısı, çiğneme ilişkileri, ağız bakımı ve hastanın klinik gereksinimleri değerlendirilerek belirlenir.

Protez uygulamaları hangi durumlarda değerlendirilebilir?

Protez tedavileri aşağıdaki durumlarda değerlendirilebilir:

  • Bir veya birden fazla dişin eksik olması
  • Tüm dişlerin kaybedilmiş olması
  • Dolguyla onarılamayacak düzeyde madde kaybı bulunan dişler
  • Kırılmış veya yapısal olarak zayıflamış dişler
  • Kanal tedavisi sonrasında daha kapsamlı restorasyon gereken dişler
  • İmplantların üzerine yapılacak sabit veya hareketli restorasyonlar
  • Çiğneme ve konuşma işlevlerinin diş eksikliğinden etkilenmesi

Her diş eksikliği aynı protez türüyle tedavi edilmez. Tedavi seçenekleri klinik muayene ve gerekli görüntülemeler sonrasında belirlenir.

Sabit protezler

Sabit protezler, hasta tarafından çıkarılamayan ve diş hekimi tarafından ağıza uygulanan restorasyonlardır.

Kuron

Kuron; ileri derecede madde kaybı bulunan, kırılmış veya yapısal olarak desteklenmesi gereken bir dişin görünen bölümünü örten restorasyondur.

Kuron uygulanabilmesi için dişin belirli ölçüde hazırlanması gerekebilir. Kullanılabilecek materyal ve yöntem, dişin konumu ve klinik gereksinimler doğrultusunda belirlenir.

Köprü

Köprü, bir veya daha fazla eksik dişin bulunduğu boşluğun komşu dişlerden destek alınarak tamamlanması amacıyla uygulanan sabit protez türüdür.

Geleneksel köprülerde destek alınacak komşu dişlerin hazırlanması gerekebilir. Bazı klinik durumlarda farklı bağlantı yöntemlerine sahip köprü seçenekleri değerlendirilebilir.

İmplant üstü sabit protezler

Dental implantlar, tek diş eksikliğinde kurona veya birden fazla diş eksikliğinde köprüye destek sağlayabilir. Restorasyonlar klinik duruma göre implantlara vidalanarak veya uygun bağlantı yöntemleriyle sabitlenebilir.

Hareketli protezler

Hareketli protezler, hasta tarafından takılıp çıkarılabilen restorasyonlardır.

Bölümlü protez

Ağızda bazı doğal dişlerin bulunduğu, ancak birden fazla dişin eksik olduğu durumlarda değerlendirilebilir. Protez, mevcut dişlerden ve ağız dokularından destek alır.

Tam protez

Üst veya alt çenedeki doğal dişlerin tamamının kaybedildiği durumlarda kullanılan hareketli protez türüdür.

İmplant destekli hareketli protez

Bazı hastalarda hareketli protezin tutuculuğunu ve dengesini desteklemek amacıyla implantlardan yararlanılabilir. Bu protezler hasta tarafından çıkarılarak temizlenebilir.

Protez tedavisi nasıl uygulanır?

Tedavi süreci uygulanacak protezin türüne göre değişmekle birlikte genel olarak şu aşamalardan oluşabilir:

  1. Ağız içi muayene ve radyolojik değerlendirme
  2. Mevcut dişlerin, diş etlerinin ve kapanış ilişkilerinin incelenmesi
  3. Tedavi seçeneklerinin belirlenmesi
  4. Gerekliyse dişlerin veya implantların hazırlanması
  5. Ölçü veya dijital ağız taraması yapılması
  6. Geçici restorasyon uygulanması
  7. Protezin şekil, uyum ve kapanış kontrollerinin yapılması
  8. Protezin ağıza uygulanması
  9. Kontrol ve gerekli uyumlandırma işlemlerinin gerçekleştirilmesi

Bazı tedaviler birden fazla seans gerektirebilir. Tedavi süresi; uygulanacak protezin türüne, ağız dokularının durumuna ve gerekli diğer işlemlere göre değişir.

Proteze alışma süreci

Yeni bir protezin ardından çiğneme, konuşma ve ağız içi dokuların proteze uyum sağlaması belirli bir süre gerektirebilir.

Hareketli protezlerin ilk kullanım döneminde:

  • Tükürük miktarında geçici artış
  • Konuşmada farklılık
  • Çiğnemede alışma güçlüğü
  • Bazı bölgelerde hassasiyet veya vuruk oluşması

görülebilir.

Ağrıya veya yara oluşmasına neden olan bölgelerin hasta tarafından düzeltilmeye çalışılmaması, protezin diş hekimi tarafından kontrol edilmesi gerekir. Hareketli protezlere alışılması birkaç hafta sürebilir ve ağız dokularındaki değişiklikler nedeniyle zaman içerisinde uyumlandırma veya yenileme gerekebilir.

Protezlerin bakımı

Sabit ve hareketli protezlerin çevresinde plak ve gıda birikimi oluşabileceğinden düzenli ağız bakımı önemlidir.

Bakım sürecinde:

  • Doğal dişler ve protez çevresi düzenli olarak temizlenmelidir.
  • Köprü gövdelerinin altı ve implant çevreleri için önerilen yardımcı temizlik araçları kullanılmalıdır.
  • Hareketli protezler ağızdan çıkarılarak uygun şekilde temizlenmelidir.
  • Protez temizliği için diş hekiminin önerdiği ürünler kullanılmalıdır.
  • Protezler çok sıcak suya maruz bırakılmamalıdır.
  • Düzenli diş hekimi kontrollerine devam edilmelidir.

Hareketli protezin gece kullanımı ve saklanması konusunda hastanın ağız dokularına ve protezin türüne göre verilen kişisel öneriler uygulanmalıdır.

Protezlerin kullanım süresi

Kuronlar, köprüler ve hareketli protezler ömür boyu kullanılacağı garanti edilen uygulamalar değildir. Kullanım süresi; ağız bakımına, çiğneme kuvvetlerine, destek dişlerin ve implantların durumuna, protezin materyaline ve düzenli kontrollere göre değişebilir. Kuron ve köprülerin ilerleyen yıllarda onarılması veya yenilenmesi gerekebilir.

Zaman içerisinde aşağıdaki durumlar görülebilir:

  • Protezde aşınma veya kırılma
  • Yapıştırıcı bağlantının bozulması
  • Protez kenarlarında uyum problemi
  • Destek dişlerde çürük veya diş eti problemi
  • Hareketli protezin gevşemesi
  • Ağız dokularının şeklinin değişmesi
  • İmplant üstü parçalarda gevşeme veya bakım gereksinimi

Protezde hareket, kırılma, ağrı, çiğneme güçlüğü veya ağız dokularında yara oluşması durumunda diş hekimine başvurulmalıdır.

Bu sayfadaki bilgiler genel bilgilendirme amacı taşımaktadır. Uygun protez türünün belirlenmesi ve tedavi planlaması için diş hekimi muayenesi gereklidir.